Kropka jako początek. Co łączy Andersena, szczęście i nasze wybory?

Pierwszy gest

Lekcja plastyki dobiega końca, a przed Vashti wciąż leży pusta kartka. Dziewczynka jest przekonana, że nie potrafi rysować. Nauczycielka zachęca ją, by zostawiła choć jeden ślad i zobaczyła, co z niego wyniknie. Vashti stawia kropkę.

A jednak ten z pozoru mały gest staje się początkiem odkrywania własnych możliwości. Kartka, która przed chwilą była pusta, staje się miejscem czegoś ważnego. Jak często sami potrzebujemy takiej zachęty, żeby sprawdzić, co potrafimy?

Z jednej kropki mogą powstać kolejne. Z nich kształty, obrazy, opowieści. To, co zaczęło się od jednego ruchu ręki, staje się czymś, czemu nadajemy początek. Coś małego może otworzyć przestrzeń, której chwilę wcześniej jeszcze nie było.

Pióro, kartka i całe światy

Wyobraźmy sobie stół przy oknie. Za szybą ciężkie chmury, w pokoju zapada zmierzch. Świeca oświetla papier, po którym przesuwa się pióro. Powstaje pierwsze zdanie, a za nim następne. Zwyczajne przedmioty stają się narzędziami wyobraźni. Tak możemy wyobrazić sobie Hansa Christiana Andersena przy pracy. Z jego wyobraźni, zapisanej na zwyczajnych kartkach, powstało tyle pięknych i znanych nam baśni: „Calineczka”, „Mała syrenka”, „Brzydkie kaczątko”, „Nowe szaty cesarza”, „Księżniczka na ziarnku grochu” i „Królowa Śniegu”. Baśnie, do których kolejne pokolenia wracają od niemal dwustu lat. Potrzebował do tego tylko kartki i pióra.

Pióro i papier wystarczyły, by nadać kształt temu, co nosił w sobie. W jego baśni „Pióro i kałamarz” te dwa przedmioty spierają się o zasługę w tworzeniu poezji. To pokazuje, jak zwyczajne mogą być narzędzia i jak niezwykłe może okazać się to, co z ich pomocą powstaje.

W muzeum Andersena Brzydkie Kaczątko spogląda w wodę i widzi w swoim odbiciu łabędzia. Odkrywa, kim jest i gdzie przynależy. Sam Andersen odnajdywał w tej baśni własną historię. Znał samotność i potrzebę bycia przyjętym. W muzealnej narracji wybrzmiewają słowa:

“This new world, the world in which you belong, will welcome you, and you will never be the same again.”

W polskim tłumaczeniu:

„Ten nowy świat, świat, do którego należysz, powita Cię i już nigdy nie będziesz tą samą osobą.”

Andersen miewał chwile, w których nawet sława nie dawała mu szczęścia. A jednak tworzył światy, które do dziś poruszają innych. Możemy więc zacząć wnosić coś pięknego do życia, kiedy wciąż mamy w nim sprawy do poukładania.

Szczęście i nasze wybory

Od światów zapisanych w baśniach wracamy do tego, w którym żyjemy na co dzień. Co sprawia, że dobrze nam się w nim żyje?

Dania, ojczyzna Andersena, przywołuje też inne skojarzenie: szczęście. Duńczycy są jednymi z najszczęśliwszych ludzi na świecie. Co im sprzyja? Zaufanie, poczucie bezpieczeństwa, bliskość ludzi, na których można polegać. Łatwiej cieszyć się codziennością, gdy mamy w niej takie oparcie. Znaczenie ma też możliwość decydowania o własnym życiu.

Ta możliwość prowadzi nas do codziennych wyborów. Do tego, na co się zgadzamy, czemu poświęcamy uwagę i na co znajdujemy miejsce w swoim dniu. Z tych decyzji powstaje nasza codzienność.

Jak często odkładamy początek na czas, kiedy wszystko się ułoży? Kiedy będzie więcej pewności, więcej spokoju, lepszy moment. Tymczasem pierwszy gest można zrobić także w dniu, który ma swoje niedoskonałości.

Codzienne saldo: 86 400

Wyobraźmy sobie konto, na które każdego dnia trafia 86 400 złotych. Możemy je przeznaczyć na to, co chcemy. Obowiązuje jedna zasada: o północy niewydana kwota znika. Nie da się odłożyć jej na później ani przenieść na jutro.

Jak uważnie wybieramy teraz, na co wydamy te pieniądze? Ile razy zaglądamy na konto, żeby sprawdzić, co jeszcze możemy z nimi zrobić?

Zmieńmy teraz walutę na sekundy.

86 400 sekund. Dwadzieścia cztery godziny naszego życia.

Każdego dnia otrzymujemy podobny przelew: 86 400 sekund. Dwadzieścia cztery godziny. Sen, praca, obowiązki, rozmowy, odpoczynek – wszystko mieści się w tym saldzie. Także chwile, które mijają na kolejnym porównaniu, przewinięciu ekranu, sprawdzeniu jeszcze jednej możliwości. Każda z tych czynności zajmuje chwilę.

Warto wiedzieć, na co chcemy mieć czas. Ile czasu poświęcamy temu, co jest dla nas ważne? Ile temu, co po prostu przyciągnęło naszą uwagę?

Ile czasu może zająć zakup szamponu?

Dziś w wielu codziennych sprawach otacza nas ogrom możliwości. Wystarczy przyjrzeć się zwykłym zakupom. Chcesz kupić szampon nawilżający. Nie musisz nawet wychodzić z domu.

Wpisujesz hasło w internetowej drogerii i nagle pojawia się przed nami 391 wyników. Produkty, zestawy, kolejne marki. A szukamy jednego produktu. Otwieramy opisy, czytamy składy i opinie. Porównujemy ceny. Chcemy dobrze wybrać, więc sprawdzamy jeszcze jedną propozycję.

A co z pozostałymi kosmetykami? Z ubraniami, przedmiotami do domu i wszystkim, czym otaczamy się na co dzień?

Możemy korzystać z poleceń, wiedzy specjalistów i pomocy AI. Narzędzia porównają informacje i skrócą listę możliwości.

To dotyczy znacznie większej liczby wyborów niż zakupy. Każdego dnia decydujemy, na co się zgadzamy, komu poświęcamy uwagę i co odkładamy na później. Ile z naszych codziennych chwil chcemy przeznaczyć na sprawy, które nie są dla nas ważne?

Tu przydaje się własny kompas: nasze potrzeby, wartości i priorytety. Gdy wiemy, czego potrzebujemy, łatwiej rozpoznać odpowiednie rozwiązanie i zakończyć poszukiwania. Możemy wybrać szampon, który nam służy, i zostawić czas na to, czemu chcemy nadać większe znaczenie.

My określamy, co jest ważne. My wybieramy również, co zrobimy z zaoszczędzoną chwilą. Może przeznaczymy ją na rozmowę, spacer albo pomysł, który od dawna czeka na pierwsze zdanie.

Co zaczniemy od jednej kropki?

Wróćmy więc do pióra i kartki papieru Andersena. Dziś narzędzia są inne, ale nadal możemy tworzyć coś własnego, by nadawać kierunek temu, do czego ich używamy. Wybrać, co chcemy stworzyć, czemu poświęcić uwagę i jak przeżyć odzyskaną chwilę. Obok gotowych możliwości są przecież te, które dopiero stworzymy.

Możemy wybierać spośród gotowych możliwości. Możemy też tworzyć własne. Napisać kilka słów, które kogoś ucieszą. Zrobić coś razem. Nadać zwykłemu gestowi znaczenie, dzięki któremu zostanie w pamięci. Tworzyć chwile, którym poświęcimy całą uwagę. W ten sposób nadamy kształt światu wokół siebie.

Tak budujemy świat wokół siebie. Sposobem, w jaki poświęcamy komuś uwagę. Tym, co tworzymy i czym się dzielimy. Nasze wybory nabierają kształtu w codziennych chwilach.

W YĀNAMI kropka jest początkiem. Punktem, od którego ruszamy w stronę siebie, swoich potrzeb i ludzi, z którymi chcemy dzielić życie. Chwil, które chce się zapamiętać. Z uwagą na to, co chcemy wnieść do własnego życia i życia innych. Tak tworzymy własny świat: tym, czemu poświęcamy czas i co z niego powstaje.

Własny kompas może zaczynać się od prostego pytania: czego dziś potrzebuję? Albo: czemu chcę poświęcić swój czas i uwagę?